Out of this World recenseert ‘Verstoppertje spelen met aliens’

Komen ze tot ons in ruimteschepen? Zijn die bemand of onbemand? Kunnen we het kunstlicht op hun planeet observeren? Hebben ze dysonbollen of dysonzwermen rondom hun ster gebouwd, die we kunnen zien? Of doen ze aan mijnbouw op de asteroïden? Zijn er tekenen van vervuiling misschien, of erger nog, is hun beschaving al ten onder gegaan? Op deze vragen poogt de Nederlandse wetenschapsjournalist Jean-Paul Keulen een antwoord te bieden. Hij doet dat zeer goed, zeer duidelijk en weet te boeien. Ik heb het boek dan ook in één ruk uitgelezen.

De site Out of this World recenseerde mijn onlangs verschenen boek Verstoppertje spelen met aliens.

Buitenaards leven zeldzaam door fosforgebrek? Nou…

Buitenaards leven is zeldzaam, stellen wetenschappers van Cardiff University. Hoe ze dat weten? Nou, ze hebben delen van de Krabnevel bestudeerd en die bevatten minder fosfor dan je zou verwachten. En aangezien dit soort nevels de overblijfselen zijn van supernova’s die verantwoordelijk zijn voor de productie van fosfor en fosfor een essentieel onderdeel vormt van leven, is dat slecht nieuws voor de kansen van aliens.

Nu klopt het op zich dat fosfor een cruciaal onderdeel is van leven zoals wij dat kennen. Het zit onder meer in ons DNA, en hoewel het er even op leek dat er ook bacteriën bestaan die in plaats van fosfor arsenicum gebruiken, is dat onderzoek later stevig onderuitgehaald.

Maar om uit één studie aan delen van één nevel conclusies te verbinden over de kansen van leven in de hele Melkweg of zelfs het hele heelal… Ik vind het op zijn zachtst gezegd nogal kort door de bocht. (Zie ook mijn geciteerde uitspraken aan het einde van het bericht op de KIJK-site.) Eerst maar eens uitzoeken of dit fosforgebrek voor de héle Krabnevel geldt, dan bekijken in hoeverre het van toepassing is op andere supernova-overblijfselen, en dán praten we verder.

En dat weten die Cardiffse astronomen ook best. Ik gok daarom dat we hier te maken hebben met een persvoorlichter die een manier zag om een voor het grote publiek niet zo heel interessant resultaat mediagenieker te maken door er aliens bij te halen. Missie geslaagd, dus. Maar ja.

‘Misschien moeten we gebieden aan het water prijsgeven’

Om het stijgende waterpeil het hoofd te bieden, is het niet genoeg om de dijken te verhogen en te verstevigen, vreest fysisch geograaf Maarten Kleinhans, die ik interviewde voor de Nederlandse editie van New Scientist. ‘We moeten het in Nederland ook gaan hebben over het gecontroleerd terugtrekken uit gebieden. Op den duur kun je dan door afzetting van slib zelfs hoogland terugkrijgen voor laagland dat je aan de natuur hebt prijsgegeven.’

New Scientist april 2018Helaas is er flink wat maatschappelijke weerstand tegen dat soort ingrepen, vervolgt hij. ‘Niemand wil zijn achtertuin of huis kwijt. En de inflexibiliteit, de schade en het gevaar worden alleen maar groter naarmate Nederland dichtbevolkter wordt.’

Hoe zorgen we er dan voor dat we wel bereid zijn dit soort maatregelen te treffen? ‘Als je alleen maar rampspoed voorspelt, stuit je continu op weerstand. Je moet ook hoop bieden. Maar je moet Nederland niet afschilderen als een geweldig waterbouwland met perfecte dijken dat het de komende twee generaties wel gaat redden. Dat is gevaarlijke onzin.’

Lees het hele interview in het aprilnummer van de Nederlandse New Scientist.

Kunnen buitenaardse boodschappen gevaarlijk zijn?

Al decennialang doen we ons best om boodschappen van buitenaardse beschavingen op te vangen. Toegegeven, een tijdlang stond de search for extraterrestrial intelligence (SETI) op een laag pitje, maar de afgelopen jaren is daar verandering in gekomen. Ten eerste besloot de Russische internetmiljardair Yuri Milner 100 miljoen dollar te steken in het zoeken naar tekenen van aliens. Ten tweede voltooiden de Chinezen onlangs de enorme radiotelescoop FAST, die deels wordt ingezet voor SETI-onderzoek.

Stel nu dat we door die hernieuwde inspanningen een keer beet hebben. En dan niet in de vorm van een gek piepje uit de ruimte dat geen natuurlijke oorsprong lijkt te hebben, maar echt een volwaardige boodschap. Wat mogen we daar dan verwachten? Een vriendelijke groet, vergezeld van wat informatie over de planeet van herkomst? Wetenschappelijke en technologische kennis die de mensheid eeuwen vooruithelpt? Of… kan zo’n boodschap ook het middel zijn waarmee een paranoïde beschaving concurrenten uit de weg ruimt?

Lees de volledige tekst op de KIJK-site! 

(En inderdaad: als dit artikel al was verschenen toen ik Verstoppertje spelen met aliens schreef, had ik er zeker wat mee gedaan in het laatste hoofdstuk, over de gevaren van contact met buitenaardse beschavingen.)

‘Durf dingen weg te laten’ en meer schrijftips

Hoe pak je het schrijven over ingewikkelde wetenschappelijke onderwerpen aan? In dit artikel op het weblog Schrijfvis, gerund door journalist/thrillerschrijver Dennis Rijnvis, geef ik vier tips. Bekijk ook vooral de rest van de site; staat leuk spul op.

Als aanvulling op de ‘durf dingen weg te laten’-tip is verder misschien deze oude blogpost van mij interessant: ‘Waarom onzin soms nodig is’. (Zou graag meer van dit soort posts over schrijven schrijven, maar ja: meestal ben ik te druk met, nu ja, schrijven. Wie weet later een keer.)

Creatief met de aarde in KIJK

In het maartnummer van KIJK twee bijdragen van mijn hand waarin ik gekke dingen doe met onze planeet.

KIJK 3/2018Ten eerste de nieuwste aflevering in de serie Far Out, waarin ik naar aanleiding van een paper van de Amerikaanse natuurkundedocent Mark Wessels uitleg wat we moeten doen om de aarde te veranderen in een raket. (Doel: hem verder van de zon af bewegen om ervoor te zorgen dat al het water op aarde niet verdampt.)

Ten tweede beantwoord ik achterin het blad de volgende lezersvraag: “Stel dat je een touw om de aarde kunt spannen. Hoeveel meter touw moet je dan toevoegen om datzelfde touw op één meter hoogte rond de aarde te kunnen spannen?”

Bestel dit nummer hier online voor 5,99 euro; geen verzendkosten.

 

 

Interview in ND: de guilty pleasure van de wetenschap

Nog vergeten te vermelden: op vrijdag 2 maart stond er een uitgebreid interview met mij in de cultuurbijlage van het Nederlands Dagblad, naar aanleiding van mijn boek Verstoppertje spelen met aliens. Altijd interessant om als journalist eens aan de andere kant te zitten en een remix van je woorden terug te zien. Wie het wil lezen, kan terecht op de site van het ND (ook te bezoeken op zondag, tegenwoordig). Stuk zit helaas wel achter een paywall.