KIJK 7/2016: waarom Amerikanen zo gek zijn op vuurwapens

Vanaf afgelopen donderdag in de winkel: de nieuwe KIJK, met als coveronderwerp de Amerikaanse liefde voor vuurwapens. Na elke schietpartij gaan stemmen op om wapenbezit aan banden te leggen, maar in werkelijkheid zijn de regels de laatste jaren alleen maar soepeler geworden. Waar komt dat door?

Het nummer ging netjes volgens planning naar de drukker – en toen vond een week later de schietpartij in Orlando plaats. Ik schreef er dit online editorial over, vooral om onze lezers duidelijk te maken waarom dit zo vers in het geheugen liggende voorbeeld nergens in KIJK genoemd wordt.

KIJK 7/2016 - cover

Continue reading

‘Amerikanen ook privé steeds minder gelovig’

Niet alleen rekenen Amerikanen zich steeds minder tot een bepaalde kerk, ook zijn er steeds meer Amerikanen die aan het bestaan van God twijfelen, nooit bidden en de Bijbel puur zien als een door mensen geschreven boekwerk. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Jean Twenge (San Diego State University) en haar team, gebaseerd op bijna 60.000 enquêtes, afgenomen sinds 1972.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Plutonium voor ruimtevaart weer geproduceerd in VS

Ruimtemissies zoals New Horizons en Cassini halen hun energie uit een zogenoemde RTG: een generator die draait op de hitte die vrijkomt bij het verval van radioactieve materialen. Een van de meest gebruikte stoffen voor zo’n RTG is plutonium-238 (zie foto), waar de NASA dan ook veel behoefte aan heeft. Maar de Amerikaanse voorraad raakt op. Vandaar dat de ruimtevaartorganisatie een paar jaar geleden het Oak Ridge National Laboratory zo’n 15 miljoen dollar per jaar begon toe te schuiven om deze vorm van plutonium te gaan produceren. Nu is dat gelukt: het lab heeft 50 gram van de gewilde isotoop geleverd.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

De evolutie van de jaarboekfoto

Iedereen die weleens een Amerikaanse tienerfilm of -serie heeft gezien, kent ze: de befaamde jaarboeken, gevuld met foto’s van alle afstuderende leerlingen. Heel belangrijk voor de leerlingen zelf, maar totaal oninteressant voor de rest van de wereld, zou je zeggen. Toch hebben promovendus elektrotechniek en informatica Shiry Ginosar (Universiteit van Californië te Berkeley) en anderen deze fotoboeken tot onderwerp gemaakt van een heuse wetenschappelijke studie.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Zelfmoord onder soldaten in Irak en Afghanistan onderzocht

Voor het Amerikaanse leger vormden de jaren 2004-2009 de langste aaneengesloten periode waarin het aantal zelfmoorden en zelfmoordpogingen hoger lag dan in de andere takken van de krijgsmacht. Niet zo gek ook; in die periode vonden de oorlogen in Afghanistan en Irak plaats. Maar wie maakt aan het front de grootste kans om dan een eind aan zijn of haar leven te willen maken? Dat heeft een team van Amerikaanse onderzoekers onder leiding van Robert Ursano (Uniformed Services University of the Health Sciences te Bethesda) uitgezocht.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

‘Springfield uit The Simpsons ligt niet in VS’

Op een shot in een recente The Simpsons-aflevering is de sikkel van de maan te zien, met punten die naar rechts wijzen. “Maar op het noordelijk halfrond wijzen de punten van een wassende maan naar links”, schrijft Plait. Er is maar een verklaring hiervoor: “Springfield bevindt zich helemaal niet in de VS; zelfs niet op dezelfde helft van de wereld. Springfield ligt op het zuidelijk halfrond!”

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

SpaceX-oprichter Elon Musk kijkt naar de maan. (Beeldcitaat uit The Simpsons, 20th Century Fox Film Corp.)

Amerikaanse presidenten gedoemd tot vergetelheid

Je zult goed moeten zoeken om iemand te vinden die niet weet dat Barack Obama de huidige president van de VS is, en dat diens voorganger George W. Bush was. Ook Bill Clinton, George Bush senior, en Ronald Reagan zullen de meesten zich nog wel herinneren. Maar hoe zit het met de presidenten die al wat langer niet meer aan de macht zijn? Op die vraag richt Henry Roediger III, een expert op het gebied van het menselijk geheugen, zich met tussenpozen al zijn hele carrière. Samen met een van zijn studenten, Andrew DeSoto, heeft hij nu de resultaten van die onderzoeken gebundeld in een nieuw Science-artikel. En daaruit blijkt dat het leeuwendeel van de presidenten gedoemd is om grotendeels te worden vergeten door hun eigen bevolking.

Lees het volledige bericht op de KIJK-site!

Helft Amerikanen twijfelt aan oerknal

De tune van The Big Bang Theory komt vaak genoeg voorbij op tv, zou je denken. Toch is de boodschap ervan, in elk geval in de VS, nog steeds niet aangekomen. Ruim de helft van de Amerikanen twijfelt er namelijk flink aan of het heelal zo’n 13,8 miljard jaar geleden begon met een oerknal.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

En dan gelijk maar even ingaan op reacties in de trant van ‘het is toch heel logisch om te twijfelen aan de oerknal?’ Continue reading

‘Shutdown’ VS rijdt wetenschap in de wielen

Als je nu naar de site van de NASA gaat, krijg je niets anders op je scherm dan één korte mededeling: “Due to the lapse in federal government funding, this website is not available. We sincerely regret this inconvenience.” Want ja, ook de NASA wordt door de Amerikaanse overheid gefinancierd en is dus in het kader van de veelbesproken shutdown tot nader order gesloten. Dat wil zeggen: niet helemaal. De mission control voor het ruimtestation ISS blijft zijn werk gewoon doen, maakte president Barack Obama gelijk al bekend. De Amerikaanse ISS-bewoners Karen Nyberg en Mike Hopkins hoeven zich dus geen zorgen te maken. En verder?

Lees het hele sitebericht op de KIJK-site, over de effecten van de shutdown van de Amerikaanse overheid op de ruimtevaart en andere takken van de wetenschap.

Nog wat aanvullingen: Wired heeft een bericht over biomedische experimenten die in de soep lopen en proefdieren die zinloos moeten worden afgemaakt, en Nature News meldt dat de Very Large Array en andere Amerikaanse radiotelescopen zijn uitgezet.

En nog twee cynische tweets van astronoom Mike ‘Plutokiller’ Brown:

One week from now the SOFIA airplane/telescope will be landing with a ton of new data to help us understand the surface of Europa. Can’t wait!

Just kidding: SOFIA can’t fly during the shutdown. So there will be no data. We will learn nothing. Nothing at all. Next chance? 2015.

Zucht.