Drie telescopen beginnen goedkope jacht op exoplaneten

Het Franse project ExTrA richt zich op planeten die vanaf de aarde gezien voor hun ster langs bewegen. Tijdens zo’n overgang of transit blokkeren deze planeten een klein deel van het sterrenlicht, waardoor de ster tijdelijk net iets minder helder is dan normaal. De ExTrA-telescopen moeten die afname in helderheid waarnemen vanaf het aardoppervlak. Dat doen ze met een vrij bescheiden spiegeldiameter van 60 cm, wat toch genoeg zou moeten zijn om planeten te ontdekken die ongeveer zo groot zijn als de aarde.

Lees het hele bericht op de site van De Ingenieur.

Foto: ESO/Petr Horálek

Foto: ESO/Petr Horálek

Big Science in De Ingenieur

Deze week verschenen: de nieuwe De Ingenieur – en als je eens één editie van dit blad wil proberen, laat het dan deze zijn.

De Ingenieur januari 2018Ik schreef namelijk het vijftien pagina’s tellende coververhaal over Big Science: grote wetenschappelijke installaties, vaak met budgetten van boven een miljard euro, om met name natuur- en sterrenkundige problemen aan te pakken.

Het artikel is opgedeeld in tweepaginaverhalen over de zwaartekrachtgolvendetector Einstein Telescope, de European Spallation Source in Zweden, neutrinodetector KM3NeT, kernfusiereactor ITER en de Square Kilometre Array. (Lees hier vast wat korte samenvattingen met mooie foto’s.) Daarop volgt dan nog een artikel over de volgende generatie deeltjesversnellers: wat komt er na de LHC?

Daarnaast schreef ik de rubriek ‘To do’ (lezingen, tentoonstellingen en andere activiteiten) en de boekrecensie over Life 3.0 van Max Tegmark – in totaal meer dan een kwart van het blad!

Niet iets wat ik gauw nog eens zie gebeuren overigens, en al dat schrijfwerk betekende bovendien dat ik in december een deel van de eindredactie uit handen heb moeten geven. (Er zijn grenzen aan wat ik op een dag gedaan krijg.) Maar toch: stiekem best trots!

De digitale versie van deze editie is hier te koop voor 7,50 euro.

China opent jacht op zwaartekrachtsgolven

Nadat begin vorig jaar de eerste directe waarneming van zwaartekrachts- of gravitatiegolven bekend was gemaakt, nam het onderzoeksveld een grote vlucht. Ook China stort zich op het fenomeen dat Einstein in 1916 voorspelde, onder meer met een serie telescopen in Tibet die de codenamen Ngari No. 1 en Ngari No. 2 hebben gekregen.

Lees het hele bericht op de site van De Ingenieur.

‘Nederlandse’ mega-radiotelescoop krijgt Ierse uitbreiding

Als je de kreet ‘grootste radiotelescoop ter wereld’ leest, zie je waarschijnlijk een enorme schotelantenne voor je. De Low Frequency Array (LOFAR) is echter een heel ander soort opstelling: een enorm netwerk van afzonderlijk weinig indrukwekkend ogende antennes. En dat netwerk wordt nog een tikje groter, zo werd deze week bekend. Ook Ierland krijgt namelijk een LOFAR-antennestation.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Advies: SKA-telescoop bouwen in Zuid-Afrika

Zoals de naam al impliceert, moet de Square Kilometer Array (SKA) een indrukwekkende telescoop worden: een geheel van circa drieduizend schotels, elk met een middellijn van 15 meter. De vraag is alleen: waar gaat-ie gebouwd worden, in Zuid-Afrika of in Australië?

Nature meldt dat een wetenschappelijk comité nu heeft aangeraden voor de eerste locatie te gaan, maar naar verluidt was het een nek-aan-nek-race tussen beide kanshebbers. De knoop zal mogelijk begin april definitief worden doorgehakt, wanneer de SKA-raad mogelijk bij elkaar komt in Amsterdam. Daarbij is een compromis – Zuid-Afrika én Australië – ook nog een mogelijkheid.

Zelf was ik in de zomer van 2010 overigens één dag lang aanwezig bij het ruim een week durende International SKA Forum, dat werd gehouden in Assen. Dat leverde een aantal teksten op voor het Engelstalige boekje SKA – Beyond Astronomy (complete PDF hier). Van mijn hand zijn de artikelen A New Era for the Transient Universe (pagina 32) en In Search of the EoR: Lights! Camera! Action! (pagina 34). Daarnaast deed ik de mini-interviews met Jason Hessels over de eerste LOFAR-resultaten (pagina 33) en met Lincoln Greenhill over de Murchison Widefield Array (Pagina 35).

KIJK 3/2012: aliens, megatelescopen en Craig Venter

Vandaag verschenen: KIJK 3/2012! Daarin mijn eerste aflevering in de serie ‘Wat als…’, waarin ik probeer te voorspellen hoe de mensheid reageert als er een boodschap van buitenaardse wezens wordt gedetecteerd. Lees de eerste paar alinea’s hier, en ren dan naar de dichtstbijzijnde tijdschriftenboer voor het volledige artikel.

KIJK 3/2012

Verder onder meer in dit nummer (maar niet van mij): een mooi verhaal over de concurrentiestrijd tussen de megatelescopen E-ELT, TMT en GMT en (trots!) een interview met synthetisch bioloog J. Craig Venter.