Ster passeerde zonnestelsel 70.000 jaar geleden

Zo’n 70.000 jaar geleden kreeg ons zonnestelsel bezoek. De ster met de bijnaam Schulz’s Star passeerde toen onze zon op 0,8 lichtjaar afstand. Van geen enkele andere ster is bekend dat hij ooit zo dichtbij kwam. Dat stelt een internationaal team van astronomen onder leiding van Eric Mamajek (Universiteit van Rochester) in een studie, gepubliceerd in Astrophysical Journal Letters.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Schulz's Star en begeleider

Schulz’s Star, zelf een rode dwerg, werd vergezeld door een bruine dwerg (een ‘mislukte ster’ die net niet zwaar genoeg is voor kernfusie). Illustratie: Michael Osadciw/University of Rochester.

Door amateurs gevonden ‘yellowballs’ verklaard

Het is een van de vele manieren waarop je als particulier kunt bijdragen aan de sterrenkunde: het Milky Way Project. Hier krijg je infraroodfoto’s gemaakt door ruimtetelescoop Spitzer voorgeschoteld, waarop je onder meer sterrenstelsels, sterrenclusters en ‘bubbels’ (ovale donkere plekken) aangeeft. Maar één Milky Way Project-deelnemer zag vier jaar geleden iets anders. “Enig idee wat die heldere, gele, wazige objecten zijn?” vroeg hij op de discussiepagina van het project. De aanwezige, echte astronomen moesten het antwoord toen schuldig blijven, maar hebben dat nu wel gevonden: het zijn compacte regio’s van waterstof waaruit zware sterren aan het ontstaan zijn.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Door zwaartekrachtsgolven gelanceerd zwart gat gevonden?

Als twee sterrenstelsels botsen, gaan ze in de regel samen tot één groot sterrenstelsel. Hetzelfde geldt voor de superzware zwarte gaten die zich in het hart van sterrenstelsels bevinden: die smelten samen tot een nieuw gat. Maar soms, zo denken astronomen, gebeurt er daarbij iets geks: zwaartekrachtsgolven die ontstaan bij het samengaan van beide gaten geven het nieuw gevormde gat een enorme rotschop. Dat kan daardoor in zijn eentje de ruimte tussen de sterrenstelsels in vliegen. Een team van sterrenkundigen onder leiding van Mike Koss meent nu zo’n eenzaam gat te hebben gevonden.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Eenzame supernova’s veroorzaakt door botsing dode sterren?

Een bepaald type supernova-explosie lijkt altijd plaats te vinden op grote afstand van de overige sterren in een sterrenstelsel én heel veel calcium te produceren. Wat voor mechanisme zit hierachter? Dat is binnen de sterrenkunde al jaren een mysterie. Een team van Britse en Zweedse astronomen heeft nu een mogelijke verklaring bedacht. Volgens hen botsen een neutronenster en een witte dwergster op elkaar, terwijl ze eerder samen uit hun sterrenstelsel zijn geschoten.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Nieuws haakt overigens aan bij lang artikel over supernova’s dat ik jaren geleden schreef voor KIJK, en waar wetenschappers elkaar toen behoorlijk over in de haren vlogen. Benieuwd of dit net zoveel stof doet opwaaien – als iedereen eenmaal terug is van vakantie. (Nu geen reactie kunnen krijgen.)

Europese satelliet gaat op zoek naar tweede aarde

Vijf missies waren er in de race om over tien jaar te worden gelanceerd, deze week maakte de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de winnaar bekend: PLATO. Deze ruimtetelescoop moet straks in zes jaar tijd ongeveer een miljoen relatief nabije sterren gaan bestuderen. Het doel: aardachtige planeten vinden (of zogenoemde superaardes, die net een maatje groter zijn), waar vloeibaar water, en dus leven, kan voorkomen.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

KIJK Live! 4: Gaia en chemische wapens

Sinds september organiseren we vanuit KIJK het maandelijkse evenement KIJK Live!; op 9 december is de volgende editie. Op de KIJK-site kun je nu lezen over twee van de sprekers die we hebben uitgenodigd: sterrenkundige Anthony Brown, die het gaat hebben over de Gaia-satelliet, en Clingendael-deskundige Sico van der Meer, die een presentatie geeft over het opruimen van chemische wapens. Continue reading

Kosmische zeepbel gekiekt met nieuwe camera

Hij werd al eind achttiende eeuw ontdekt, nu is hij op de gevoelige plaat vastgelegd door de nieuwe camera One Degree Imager (ODI): de nevel NGC 7635. De vorm waaraan deze nevel zijn bijnaam Zeepbelnevel (Bubble Nebula) dankt, is een schil van stof en gas, die is ontstaan door de sterrenwind afkomstig van de ster in het midden. De bel is zo’n 10 lichtjaar groot en bevindt zich ruim 7000 lichtjaar hier vandaan.

Lees het volledige bericht – mét plaatjes, en daar gaat het deze keer om – op de KIJK-site!

‘Planeet rond rode dwerg kan al zijn water kwijtraken’

In banen rond zogenoemde rode dwergsterren zouden zich bijna 100 miljard potentieel bewoonbare planeten bevinden, zo schreven we enkele weken geleden. Hierbij wilde ‘potentieel bewoonbaar’ zeggen dat we het hebben over zogenoemde superaardes die tussen de één en tien keer zo zwaar zijn als de aarde en waar bovendien de afstand tot de ster waar ze een baan omheen beschrijven zodanig is, dat er een temperatuur zou kunnen heersen waarbij water vloeibaar is. Helaas lijkt nieuw onderzoek erop te wijzen dat er flink gesneden moet worden in het aantal rode-dwerg-planeten dat daadwerkelijk leven kan herbergen. De reden: een deel ervan zou al zijn eventuele water in de loop der tijd zijn kwijtgeraakt.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!