LIGO weer op zoek naar zwaartekrachtsgolven

Dit artikeltje van begin december nog vergeten te delen hier:

Het zou zomaar eens het belangrijkste stukje wetenschapsnieuws van 2016 kunnen blijken: de in februari bekendgemaakte waarneming van zwaartekrachtsgolven door het Amerikaanse LIGO. Sinds deze week speurt het experiment opnieuw naar deze door Einstein voorspelde ‘rimpelingen in de ruimte’na een flinke upgrade.

Lees het hele bericht op de KIJK-site.

Namen elementen 113, 115, 117 en 118 goedgekeurd

Oké, ze bekken niet zo lekker als ‘ijzer’, ‘tin’ of ‘goud’, maar het zijn toch echt ook scheikundige elementen: nihonium, moscovium, tennessine en oganesson. Onlangs maakte de International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) bekend dat de elementen met atoomgetal 113, 115, 117 en 118 voortaan officieel zo mogen worden genoemd. De eerdere, fantasieloze namen ununtrium, ununpentium, ununseptium en ununoctium kunnen daarmee definitief op de schroothoop.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Is het slecht om je kinderen in Sinterklaas of de Kerstman te laten geloven?

Maar weinig mensen hebben er problemen mee om hun kinderen jarenlang te laten geloven in een bebaarde man die in december cadeautjes rondbrengt. Toch kun je het opvatten als een vorm van liegen die kinderen meer kwaad dan goed doet, schrijven Christopher Boyle en Kathy McKay in een opiniestuk in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Psychiatry. Anderen zijn echter niet overtuigd.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

227 sterren krijgen officiële ‘bijnaam’

Sirius, Betelgeuze, Rigel… Allemaal algemeen geaccepteerde namen van sterren die prominent aan de hemel staan. Maar officieel heetten ze tot voor kort respectievelijk Alfa Canis Majoris, Alfa Orionis en Beta Orionis. Nu heeft de Internationale Astronomische Unie (IAU) daar eindelijk verandering in gebracht, door meer dan tweehonderd wat meer tot de verbeelding sprekende sterrennamen officieel te accepteren.

Lees het hele bericht op de KIJK-site.

Overschot mannelijke kikkers door strooizout?

In een gemiddelde winter strooit Rijkswaterstaat zo’n 70.000 ton zout over de wegen. Fijn voor het verkeer, mogelijk minder fijn voor kikkers en andere dieren. Uit onderzoek blijkt nu namelijk dat zout ertoe kan leiden dat er tot 10 procent minder vrouwtjeskikkers zijn. En dat doet het aantal eitjes dat vervolgens wordt gelegd natuurlijk geen goed.

Lees het hele bericht op de KIJK-site.

Superzwak satellietstelsel Melkweg gevonden

Onze Melkweg is omgeven door zogenoemde satellietstelsels: kleine sterrenstelsels die een baan beschrijven rond de honderden miljarden sterren tellende schijf waar onze zon deel van uitmaakt. Een Japanse student, Daisuke Homma, heeft nu samen met een internationaal team een nieuw satellietstelsel gevonden, Virgo I, dat een goede kans maakt het zwakste exemplaar tot nu toe te zijn. En waarschijnlijk wachten nog veel meer van dat soort stelsels op ontdekking.

Lees het hele bericht op de KIJK-site. En bekijk het filmpje:

Eindigt ons heelal in een ‘Little Rip’?

Hoewel we allemaal lang en breed onder de groene zoden zullen liggen als het gebeurt, blijft het toch een intrigerende vraag: hoe komt ons universum aan zijn eind? Het standaardscenario is op het moment dat alles in het heelal verder en verder uit elkaar drijft, totdat er een koude leegte overblijft: de Big Freeze. Een gewelddadiger alternatief is de Big Rip, waarbij alles in ons universum uit elkaar wordt gescheurd. Portugese en Spaanse wetenschappers hebben nu drie Big Rip-varianten met elkaar vergeleken en concluderen dat een zogenoemde Little Rip het waarschijnlijkst is. Dat wil zeggen: ja, alles in het heelal wordt uit elkaar gescheurd – maar dat gebeurt dan wel uitgesmeerd over een heel lange periode.

Lees het hele artikel op de KIJK-site!

Kunnen geur, kleur en muziek in winkels je beïnvloeden?

De nodige winkels proberen met allerlei geurtjes, kleurtjes en muziekjes hun klanten in de juiste stemming te brengen – uiteraard in de hoop de verkoop te stimuleren. Maar werken dat soort trucs wel? Opmerkelijk genoeg heeft de wetenschap nooit een goed antwoord op die vraag kunnen geven. Maar nu is er een grote overzichtsstudie verschenen die wél duidelijkheid zou bieden.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

Kan SMASH vijf grote kosmologische vraagstukken oplossen?

Er zijn nogal wat problemen waar natuur- en sterrenkundigen nog geen oplossing voor hebben. Waar bestaat bijvoorbeeld de mysterieuze donkere materie uit? En wat zorgde ervoor dat het heelal vlak na de oerknal eventjes razendsnel uitdijde tijdens de zogenoemde kosmische inflatie? Guillermo Ballesteros en drie collega-fysici denken nu een hele reeks van dat soort problemen in één keer op te lossen. Ze hebben in elk geval wel een pakkende naam bedacht voor hun model: het Standard Model Axion Seesaw Higgs Portal Inflation Model, afgekort SMASH (als je de laatste paar woorden negeert tenminste).

Lees het hele artikel op de KIJK-site.

Is Erik Verlinde de nieuwe Einstein?

De wereld heeft er flinke tijd op moeten wachten, maar nu is het er dan toch: het artikel van natuurkundige Erik Verlinde waarin hij zijn nieuwe theorie van de zwaartekracht uiteenzet. Met zijn ideeën treedt hij in de voetsporen van Isaac Newton en Albert Einstein – als zijn indrukwekkende theoretische bouwwerk helemaal klopt én onze werkelijkheid blijkt te beschrijven. Is dat inderdaad zo, dan zijn we volgens Verlinde in één klap verlost van de vraagstukken rond donkere materie en donkere energie.

Beetje laat, maar toch: mijn stukje over de onlangs online geplaatste paper van Erik Verlinde op de KIJK-site. In KIJK 2/2016 een heel artikel over de theorie en de reacties daarop (niet door mij geschreven, overigens).