Vleesvervangers en zeilende aliens

De Ingenieur 4/2017Verschenen in mijn vakantie: het aprilnummer van De Ingenieur, met een mooi coververhaal van collega Marc over vleesvervangers in alle soorten en maten (ook heel interessant voor niet-techneuten!). Ik deed de eindredactie en verzorgde de rubriek ‘To do’, die voor ingenieurs relevante tentoonstellingen en evenementen behandelt.

Ook nu in de winkel: KIJK 5/2017, met van mijn hand zoals gebruikelijk de rubriek Far Out, waarin ik de vraag behandel of zogenoemde Fast Radio Bursts eigenlijk tekenen zijn van verre buitenaardse beschavingen die gebruikmaken van lichtzeilen. Lees hier de online versie.

Ook schreef ik de beeldreportage ‘Spetterende supernova’s’, recenseerde ik het boek Ecomodernisme (lange versie hier) en beantwoordde ik de vraag waarom zon en maan vanaf de aarde gezien precies even groot lijken.

KIJK 5/2017 ligt in de schappen voor 5,99 en is hier online te bestellen.

Gele cassave op KIJK Live!

Vitamine A is belangrijk, met name voor zwangere vrouwen en kleine kinderen, maar hele volksstammen krijgen er te weinig van binnen. Om daar iets aan te doen, is een nieuwe soort cassave gekweekt: de gele cassave, die extra veel vitamine A bevat. Elise Talsma deed onder ander in Kenia onderzoek naar deze eetbare wortel en vertelt erover op de KIJK Live!-editie van donderdag 16 oktober in Wageningen.

Lees meer over deze lezing op de KIJK-site. Op dezelfde avond hoor je verder, zoals eerder vermeld, hoe het sigmadeeltje van Walter van Suijlekom en collega’s het heelal kan redden van het higgsdeeltje. Daarnaast zijn er nog drie andere interessante onderwerpen – en de toegangsprijs is 0 euro! Dus als je ook maar enigszins in de buurt van Wageningen woont, geef je snel op. Instructies vind je hier.

Nieuwe methode moet koffiefraude betrappen

Koffieproducerende landen hebben het zwaar. Brazilië produceert bijvoorbeeld doorgaans zo’n 55 miljoen zakken koffie per jaar, maar het ziet ernaar uit dat de teller dit jaar door een grote droogte blijft steken op 45 miljoen. Ook plantenziektes gooien her en der roet in het eten, en volgens een Britse studie uit 2012 zal de klimaatverandering het probleem alleen maar verergeren. Vandaar dat het steeds vaker voorkomt dat koffieproducenten hun oogst aanvullen met ingrediënten die je er niet in zou verwachten of willen. Soms zijn dat andere gewassen: maïs, gerst, graan, sojabonen of rijst, bijvoorbeeld. Maar ook hout, papier en zelfs klonten aarde kunnen in je kopje koffie belanden.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

KIJK 11/2013: in 5 minuten… bier!

20 september verschijnt alweer de volgende KIJK, met als coveronderwerp zelfsturende auto’s. Mijn belangrijkste geschreven bijdrage deze keer: de rubriek ‘In 5 minuten… bier’. (Hier vast één van de stukjes.) Omdat het niet altijd over parallelle universums en deeltjesversnellers kan gaan, zullen we maar zeggen. (Idee voor deze rubriek was trouwens van afkomstig van beeldredacteur Margriet, die ik volgens mij nog nooit een druppel alcohol heb zien drinken – en al zeker geen biertje.)

Leeft vegetariër langer dan vleeseter?

Een van de redenen om geen vlees te eten, is dat het gezonder zou zijn. Maar is de kans dat een vegetariër overlijdt binnen een bepaalde periode echt kleiner dan de kans dat een vleeseter het loodje legt? Op dat punt spreken onderzoeken elkaar tegen. Een nieuwe studie lijkt de vegetariërs-om-gezondheidsredenen gelijk te geven: die zouden na een jaar of vijf een 12 procent kleinere kans hebben om te zijn overleden dan vleeseters. Maar of dat resultaat het pleit beslecht?

Lees mijn hele bericht op de KIJK-site.

Lastige onderwerpen altijd om over te schrijven, dit soort gezondheidsonderzoeken. Enerzijds weet je, als je het persbericht onder embargo ziet, gelijk dat het de aandacht gaat trekken en dat je het dus eigenlijk niet kunt laten liggen. Anderzijds voel je aan je water dat er zoveel haken en ogen zijn, dat je altijd achteraf (als de kritische blogs en columns her en der zijn verschijnen) het gevoel hebt dat je er daarvan niet genoeg – of niet de juiste – hebt aangestipt.

Bovendien is het zo’n onderwerp waar iedereen een mening over heeft. Iedereen eet nu eenmaal wel of geen vlees, en wil die keus verdedigen. Dat het mij bij het schrijven van zo’n bericht puur gaat om de vraag ‘wat komt er uit dit onderzoek en hoeveel betekenis mogen we daaraan toekennen?’, wil er vervolgens bij sommigen niet in. Nee, ik ben duidelijk een verstokte vleeseter die niet wil horen dat zijn eetgedrag ongezond is. (Jammer voor deze interpretatie is dan weer dat ik al jaren vleesarm kook en dus dichter bij een vegetariër sta dan bij iemand die elk weekend de barbecue uit de schuur haalt – zij het niet om gezondheidsredenen.)

En dan is er nog dat even handige als vervelende woordje ‘sterfkans’. Handig, omdat het kort genoeg is om in tweets, koppen en intro’s te verwerken en omdat het de aandacht trekt. Vervelend, omdat je op dat soort plekken vervolgens niet de ruimte hebt om erbij te zetten “dat wil zeggen, de kans om binnen X jaar na het begin van de studie te zijn overleden”. En hoe vaak je dat in de tekst zelf vervolgens ook keer op keer wél goed zegt, je hebt altijd kritische lolbroeken die even moeten opmerken dat “de sterfkans van ieder mens natuurlijk 100 procent is”…

Meer alcohol in films voor jongeren

Ouders die bang zijn dat Hollywood-films hun kinderen aanzetten tot roken, kunnen gerust zijn: sinds het jaar 2000 is het aantal keren dat er in zo’n film een sigaret wordt opgestoken of er bij wijze van sluikreclame een tabaksmerk in beeld komt, flink afgenomen. Voor alcohol geldt echter een ander verhaal. In films waar jongeren zonder begeleiding naar mogen kijken, worden juist steeds meer biermerken en dergelijke getoond.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!

‘Biologisch’ smaakt gezonder

In zo’n beetje elke supermarkt zijn tegenwoordig biologische alternatieven te verkrijgen voor allerlei producten. Wat doet zo’n labeltje ‘biologisch’ met hoe we, zeg, een zak chips waarderen? Dat onderzochten Amerikaanse wetenschappers door proefpersonen verschillende etenswaar te laten proeven en beoordelen. De conclusie: we vinden dat biologisch eten onder meer voedzamer, vezelrijker, minder vet en minder ‘kunstmatig’ smaakt dan gewoon eten. Ook als er stiekem geen enkel verschil is.

Lees het hele bericht op KIJKmagazine.nl!

Fruitvlieg weet wat-ie eet

Suiker smaakt door de bank genomen zoet én geeft veel energie. Daardoor is het voor beesten die graag zoveel mogelijk energie binnenkrijgen handig om zoveel mogelijk zoete dingen te eten. Maar soms gaat die vuistregel mank. Er zijn namelijk zoete suikers die nauwelijks een voedingswaarde hebben, en suikers met hetzelfde aantal calorieën kunnen flink in ‘zoetheid’ variëren. Hoe gaan dieren zoals fruitvliegjes daarmee om? Slimmer dan je zou denken, zo blijkt uit experimenten van de Universiteit van British Columbia te Canada.

Lees het hele bericht op de KIJK-site!